Interview: van een ondernemingsplan naar een onderneming

Vroeger was het vrij simpel. Je was boer, eigenaar van een groentewinkel, loodgieter of huisvrouw. Tegenwoordig zijn er oneindig veel beroepen – soms waarvan je het bestaan niet eens weet! Waar mensen in 1920 alleen naar de landbouwschool of huishoudschool konden, is de keuze in studies tegenwoordig reuze. Jongeren zijn creatiever dan ooit en steken graag de handen uit hun mouwen om nóg meer nieuwigheden te bedenken. Daarom kunnen studenten sinds een aantal jaren op verschillende hogescholen modules volgen voor het opzetten van een onderneming. Iets bedenken dat er nog niet is, of iets verbeteren dat er al wél is. Daar weet Froukje - al meer dan 20 jaar docent op een hogeschool – alles van.


Jullie hebben voor studenten het programma ’Ondernemerschap’ geïntroduceerd. Hoe is dit ontstaan?


De eerste stap zetten om écht te gaan ondernemen vinden studenten vaak wel lastig. Je moet veel uren werken om een nieuw bedrijf op poten te zetten. Sommige ondernemers hebben de eerste jaren nauwelijks een sociaal leven. Het is dan fijn om een steuntje in de rug te krijgen van andere ondernemers. Startende ondernemers kunnen elkaar inspireren, zelfs als het concurrentie is. Er is immers ook niet maar 1 kapper in een dorp? We hebben daarom een besloten community opgericht en vroegen studenten om lid te worden. In deze groep kunnen studenten elkaar inspireren en om tips vragen. Later zijn ook ondernemende docenten en afgestudeerden met een eigen bedrijf aan de groep toegevoegd. Een grote ploeg, die elkaar helpt.


Toen ik nog Ondernemerschap studeerde (100 jaar geleden) was de concurrent de vijand. 'De beste zijn' was eigenlijk wel het doel.


Ik denk dat dat anno 2022 niet meer realistisch is. Het wiel helemaal opnieuw uitvinden is bijna onmogelijk. Veel bestaat al. Je kunt het misschien beter, sneller of gemakkelijker doen. De ontwikkelingen volgen zich snel op. Daarnaast komen er steeds meer mensen op deze wereld. Vraag groeit, dus aanbod ook. Maar, wij merken dat studenten terughoudend zijn met het uitvoeren van ideeën. Ik denk dat dit komt omdat rapporten (werkstukken) moeten voldoen aan strenge eisen, alles gaat door een plagiaatscanner. Kopiëren is daarbij natuurlijk niet toegestaan. Ze hebben daardoor geleerd om heel voorzichtig te zijn.


De angst om fouten te maken als startende ondernemers zit er dus wel een beetje in. Krijgen ze daar ook hulp bij?


Zeker. Niet alleen in de community waar zij in zitten, maar ook tijdens de lessen op school. We leren de studenten ook dat je een misstap niet als falen of mislukken moet zien. Van alles leer je en je doet weer ervaring op. Ondernemerschap is ook een heel leerproces. Alles is nieuw: van het opzetten van een factuur tot het maken van een website. Daar proberen we ze in de ondersteunen. Studenten moeten ook leren om te delegeren. Je kunt niet alles zelf. En, je hoeft ook echt niet alles zelf te kunnen. Uitbesteden is van belang. Ben jij ondernemer en ben je minder goed in marketing of boekhouding? Vraag daar dan gewoon iemand voor!


Je bent zelf al meer dan 20 jaar docent. Zou je zelf de stap naar ondernemerschap nog eens willen maken?


Op zich wel, maar ik vind het denk ik te spannend om de vaste baan die ik heb op te geven. Gek is dat hè, wij stimuleren onze studenten om niet onzeker te zijn en de stap te wagen - maar zelf vind ik het ook best een stap. Ik ben ook niet anders gewend dan dat ik iedere maand een stabiel inkomen heb. Voor mij is dat een belangrijke waarde. De studenten die bij ons een onderneming starten, vinden juist de vrijheid en de mogelijkheid om creatief te kunnen zijn belangrijk. Ik zeg niet dat ik nooit de sprong zou wagen hoor. Ik zou ooit nog wel een bedrijf in de horeca willen opstarten. Een klein restaurant of een B&B.


Studenten brengen - over het algemeen - ook graag hun tijd door in de horeca. Merk je dat zij ook veelal in die branche hun bedrijf willen beginnen?


Dat dan weer eigenlijk niet! Ik heb daar trouwens wel bewondering voor hoor: studenten die goed presteren op school en dan ook nog eens energie hebben om (veel) op pad te zijn. Onze studenten zetten vaak bedrijven op in het verkopen van producten en diensten. Zo heeft een student een kledingbedrijf in het buitenland opgericht. Ook zijn er veel studenten die een online marketingbedrijf opzetten. Zij zijn opgegroeid met alle digitale middelen en kunnen er dan ook veel over vertellen.


Welke onderneming die door een student is opgestart is jou echt bijgebleven?


Eén van onze afgestudeerden heeft een bedrijf opgezet om samen met de gemeente kinderen van asielzoekers een plek te bieden. Dat vind ik heel bijzonder. Hij doet dit helemaal niet voor zichzelf, maar echt voor een ander. In deze maatschappij vind ik dat we wel wat meer naar elkaar mogen omkijken. Hij is daar een mooi voorbeeld van.


Het klinkt alsof startende ondernemers het vooral heel erg leuk vinden.


Klopt. Juist door alle enthousiaste succesverhalen besloten wij als school dat we hier op in moesten gaan spelen. Het eigen baas zijn en het zelf bepalen wat je wel of niet doet, waar en wanneer je dat doet. Je ziet dat ze genieten van de successen. Ook wanneer het bedrijf groeit en er personeel bijkomt, zijn dat momenten om trots op te zijn. Veel studenten verwachten van tevoren niet dat het zo'n succes zou kunnen worden. Ze hopen het wel en dromen erover, maar het écht doen vinden ze toch wel gek!


Dus: iets minder dromen en iets meer doen?


Iedereen moet doen en kiezen waar hij of zij gelukkig van wordt. Volg je eigen hart en gevoel en probeer niet teveel te denken ''wat nou als?''. Wat is het ergste dat er kan gebeuren? Je kunt altijd nog weer in loondienst gaan. Je kunt soms beter proberen dan dat je steeds moet denken ''had ik nou maar''. Spreek je daarom uit over jouw doelen en wensen. Uit mijn ervaring blijkt wel dat anderen maar al te graag helpen om te bloeien.